استفاده از تحلیل ممیزی جهت پیش بینی بیماری دیابت نوع دو بر اساس اضطراب و افسردگی و سبک زندگی در افراد مبتلا و غیر مبتلا یک خانواده

استفاده از تحلیل ممیزی جهت پیش بینی بیماری دیابت نوع دو بر اساس اضطراب و افسردگی و سبک زندگی در افراد مبتلا و غیر مبتلا یک خانواده


  • 372 بازدید

در این سلسله مقالات به مفاهیم و کاربرد های داده‌کاوی، متن کاوی و علوم مرتبط با علم داده پرداخته می‌شود. با توجه به حجم عظیم مقالات تولید شده در زبان فارسی در حوزه داده کاوی و علم داده، آکادمی داده تصمیم گرفت مقالات فارسی منتشر شده در این حوزه را خلاصه برداری کرده و در اختیار علاقه مندان قرار دهد. این مقالات ابتدا با معرفی موضوع و کارهای انجام شده آغاز می شود و سپس مجموعه داده یا دیتاست تحقیق ارائه می شود و سپس پیاده سازی انجام شده در رپیدماینر، وکا یا پایتون ارائه شده و نتایج تحلیل می شود.

در این رشته نوشته ها ابتدا خلاصه ای از مقاله ارائه شده و سپس نتیجه گیری مقاله عینا آورده می گردد و سپس فایل پی دی اف آن نیز برای دانلود در اختیار محققین و پژوهشگران عزیز قرار می گیرد. 

داده کاوی چیست؟

مقدمه ای بر داده کاوی سلامت 

ابزارهای داده کاوی

نتایج نشان داد اضطراب نتوانست بیماری دیابت را پیش بینی کند و قادر به طبقه بندی افراد در دو گروه مبتلا به دیابت و افراد غیر مبتلا یک خانواده نبود. این یافته با نتایج آزادی، تقی نژاد، بستامی، بستامی و پاشایی ثابت(1395)همخوانی ندارد زیرا در نتایج آنها اضطراب در سالمندان مبتلا به دیابت بالاتر از سالمندان عادی است .همچنین امیری و یزدانبخش (1393 )به این نتیجه دست یافتند که سلامت روان و سطح اضطراب در افراد مبتلا به دیابت نوع دو و افراد غیر دیابتی با یکدیگر متفاوت است، این یافته نیز با یافته ی این پژوهش همسو نمی باشد. اکبرنتاج بیشه، حسنزاده، دوستی، فخری و شیرافکن(1393) نیز یافتهای مغایر با یافتههای این پژوهش گزارش کردند و بیان کردند که بیماران دیابتی مشکلات روانشناختی شایعی بالاتری چون استرس، افسردگی و اضطراب را دارا بودند (3 ). طاهری، حجتی، موسوی، افرا و دهقان(1390 ) نیز یافته ای مغایر با این یافته هانشان دادند که میزان اضطراب و افسردگی در بیماران دیابتی شرکت کننده در این مطالعه بالا بوده که میتواندسلامت آنان را به مخاطره اندازد (14 ). این یافته با تحقیقات قبلی ناهمسو است.

 در تبیین این فرضیه میتوان گفت با توجه به اینکه سطح اضطراب در گروه های غیر دیابتی و دیابتی یک خانواده دیابتی این تحقیق تفاوت معنی داری ندارند ولی سطح اضطراب آن نسبت به افراد غیر دیابتی غیر خانواده بالا می باشد و این قسمت از تحقیق که سطح اضطراب افراد دیابتی بالا می باشد همخوانی دارد ولی افراد غیر دیابتی خانواده دیابتی همسطح با افراد دیابتی دارای اضطراب می باشند (30 ). این رفتارها موجب پیشگیری از عوارض زودرس و دیررس بیماری گردیده و زندگی طولانی مدت را برای بیمار تضمین می کنند. بیماری دیابت در قلب مسائل رفتاری است و عوامل روانشناختی و اجتماعی نقش حیاتی در مدیریت آن دارند (31 .(خود بیمار در مقابله موثر با اضطرابهای حاصل از دیابت و پیشگیری از پیامدهای منفی بیماری پررنگ ترین نقش را دارا است و با تمرین به این مهارت نائل میآید (32 ،(بنابراین در چنین افرادی بیماری آن ها نمی تواند موجب شود که اضطراب بالاتری را نسبت به افراد سالم تجربه کنند، بلکه بیماری این انگیزه را در آنها ایجاد می کند تا برای جلوگیری از تشدید بیماری به کنترل اضطراب های خود بپردازد. از طرفی دیگر نیز به دلیل پیوند عاطفی که اعضای یک خانواده با یکدیگر دارند، فرزندان سالم نیز که مبتلا به بیماری دیابت نیستند از بیماری خواهر و یا برادر بیمار خود رنج می بردند و سطوحی از اضطراب را تجربه میکنند، آنها نمیتوانند نسبت به بیماری و اضطرابی که خواهر و یا برادر مبتلا به دیابت خود تحمل می کنند بی تفاوت باشند و خود نیز سطحی از اضطراب را تجربه میکنند. با توجه به آنچه گفته شد میتوان این نتیجه را منطقی دانست که بین اضطراب در فرزندان مبتلا به دیابت و فرزندان غیر دیابتی همان خانواده تفاوت وجود دارد.

همچنین نتایج نشان داد سبک زندگی نتوانست بیماری دیابت را پیش بینی کند و قادر به طبقه بندی افراد در دو گروه مبتلا به دیابت و افراد غیر مبتلا یک خانواده نبود. این نتایج با واتانابه، یوکوتسوکا، یاماوکا، آداچی، نموتو و تانگو (2017 (همخوانی ندارد (24 .(اکبرنتاج بیشه، حسنزاده، دوستی، فخری و شیرافکن (1393 (نشان داد همبودی مشکلات روانشناختی باعث کاهش کنترل متابولیکی، کیفیت زندگی و عدم پیروی از دستورات درمانی و رژیم غذایی مطلوب، افزایش هزینه های مراقبت های بهداشتی، مصرف بیشتر انسولین، بروز عوارض مهلک دیابت، ناتوانی و مرگ و میر میشود (7 .(با توجه به یافته ها غربالگری بیماران دیابتی از نظر مشکلات روانشناختی شایعی چون استرس، افسردگی و اضطراب و اجرای راهکارهایی نظیر آموزش مدیریت استرس همگام با درمان افسردگی و اضطراب به منظور ارتقاء توان سازگاری و انطباق و بهبود کیفیت زندگی در این بیماران ضروری به نظر میرسد. واتانابه، یوکوتسوکا، یاماوکا، آداچی، نموتو و تانگو (2017 ( نشان دادند که آموزش شیوه سبک زندگی سالم و صحیح میتواند از بروز بسیاری از بیماریها به ویژه بیماری دیابت نقش مهمی ایفا کند. نتایج بر روی 193 نفر کارگر مرد ژاپنی نتایج نشان داد که اصلاح سبک زندگی و تغییر آن به سمت سبک زندگی سالم میتواند نقش معنی داری در کنترل بیماری دیابت نوع دو افراد داشته باشد (24 ،(هرچند نتایج این پژوهش ها نشان داد که سبک زندگی ناسالم و بی تحرك و تغذیه نامناسب میتواند زمینه ی بروز بیماری دیابت در افراد باشد، اما نتیجه ی حاضر تفاوتی بین سبک زندگی بیماران با افراد عادی تفاوتی وجود ندارد و این نتیجه با تحقیقات قبلی همخوانی ندارد.

در تبیین این نتیجه میتوان گفت این پژوهش برخلاف پژوهش های قبلی سبک زندگی را در درون خانواده بررسی کرده است و سبک زندگی اعضای یک خانواده متغیری است که بیش از آن که از سلامت و بیماری تاثیر بپذیرد از عواملی مانند اهداف و طرز رفتار و اولویت ها و سبکهای فرزندپروری والدین تاثیر میپذیرد. فرزندان یک خانواده تحت تربیت یک خانواده رشد یافتهاند و معمولا سبک زندگی مشابهی دارند. بیماری دیابت یکی از اختلالات متابولیسمی شایع غیر واگیر دار است که پیروی از یک رژیم غذایی مناسب میتواند تا حدود 80 درصد در کنترل قندخون بیماران دیابتی، نقش مهمی داشته باشد (33 .( سبک زندگی اشاره به حال و هوای زندگی افراد دارد (34 ،( حال و هوای زندگی فرزندان یک خانواده به دلیل اینکه محیط پرورش آنها یکسان است، با یکدیگر شباهت زیادی دارد. سبک زندگی، هدف فرد، خودپنداره، احساسهای فرد نسبت به دیگران و نگرش فرد نسبت به دنیا را شامل میشود و این نگاه معمولا یسشتر از آنکه مربوط به وضعیت جسمانی و سلامت فرد باشد ناشی از وضعیت روانی افراد است. سبک زندگی از الگوهای فرهنگی، رفتاری و عاداتی شکل میگیرد که افراد از درون خانواده آموخته اند و به طور روزمره آنها را در زندگی فردی و اجتماعی خود به کار میگیرند.سبک زندگی،نحوه زیستن را شاملمیشود و فرزندان یک خانواده نحوه زیستن را در کانون خانواده می آموزند و سلامت و بیماری هریک از اعضای خانواده می تواند دلایل مختلفی داشته باشد و فاکتورهای مختلفی در بیماری آن ها دخیل باشد. الزاما سبک زندگی منجر به بیماری دیابت نمی شود، ممکن است و بسیار دیده شده است که برخی افراد علی رغم سبک زندگی سالمی که دارند، از بیماری ها مصون نیستند و از افرادی که سبک زندگی ناسالمی دارند، بیشتر به بیماریهایی چون دیابت مبتلا می شوند. همانطور که گفته شد فرزندان یک خانواده تحت تربیت یک خانواده رشد یافته اند و معمولاً سبک زندگی مشابهی دارند، بنابراین میتوان این نتیجه را پذیرفت که بین سبک زندگی در فرزندان مبتلا به دیابت و فرزندان غیر دیابتی همان خانواده تفاوت وجود ندارد.در نهایت نتایج نشان داد افسردگی توانست بیماری دیابت را پیش بینی کند و قادر به طبقه بندی فرزندان در دو گروه مبتلا به دیابت و افراد غیر مبتلا یک خانواده بود. این نتیجه با یافته های قبلی همسو است.

میتوان در تبیین این یافته گفت دیابتیکی از بیماریهای شایع مزمن، پیشرونده و پرهزینه است و عوارض متعددی ایجاد میکند. فرد مبتلا به دیابت میداند که این بیماری عوارض کشنده ای دارد و علت اصلی قطع اندام، نابینایی، نارسایی مزمنکلیه و بیماریهای قلبی میباشد. بیماری زایی و مرگ و میر ناشی ازعوارض بیماری دیابت فرد را در معرض بیماری های روانی چون افسردگی قرار میدهد (36 .(دیابت یک استرس روانی مزمن محسوب میشود و تحقیقات پزشکی نشان میدهند که مشکلات روانی- اجتماعی ناتوان کنندهای چون عصبانیت، تحریک پذیری، کاهش انرژی، احساس خستگی که از علائم افسردگی تلقی میشوند، در مبتلایان به دیابت بیشتر از سایر افراد جامعه است. همچنین از آنجا که برای شخص دیابتی ممکن است به دلایلی همچون عوارض جسمی جدی و محدودیت رژیم غذایی و فعالیت و نیاز به مراقبت دقیق از خود؛ مسائل روانشناختی و اجتماعی پیش آید و از سویی نداشتن آگاهی کافی از اصول خود مراقبتی و نحوهی جلوگیری از عوارض بیماری منجر به بالارفتن میزان افسردگی در بیماران دیابتی می شود. میزان افسردگی در بیماران دیابتی میتواند سلامت آنان را به مخاطره اندازد.

افسردگی در بیماران مبتلا به دیابت ممکن است در پاسخ به استرسهای روانی- اجتماعی ناشی از بیماری پدید آمده باشد. ضرورت محدودیت در رژیم غذایی و نخوردن بسیاری از غذاها و الزام برای انجام دادن تمرینات فیزیکی ممکن است برای فرد بیمار دیابتی استرس آور باشد و این استرسورهای روانی فرد دیابتی را به افسردگی بکشاند. بالا رفتن مدت زمان بیماری و ناتوانی در انجام بعضی کارها وکاهش بعضی رفتارها در زندگی و ایجاد محدودیت در برخی مسائل، منجر به ظهور عوارض بیماری و نا امیدی از بهبودی دربیماران دیابتی میشود که به شکل افسردگی بروز میکند (37 .(بنابرآنچه گفته شد منطقی به نظر میرسد که بین افسردگی در فرزندان مبتلا به دیابت و فرزندان غیر دیابتی همان خانواده تفاوت وجود داشته باشد. مطالعه حاضر در جمعیت محدودی از افراد مبتلا به دیابت نوع دو در زمان و مکان خاصی (بیماران مبتلا به نوع دو شهر تهران) صورت گرفته است، با توجه به این محدودیت در تعمیم پذیری نتایج به سایر بیماران مبتلا به دیابت در سایر شهرها باید با احتیاط عمل نمود. در این پژوهش صرفاً از پرسشنامه استفاده شده است. به همین خاطر ممکن است در اطلاعات به دست آمده سوگیری ایجاد شده باشد؛ چرا که بعضی بیماران ممکن است برای بهتر نشان دادن خود بعضی سوالات را با سوگیری جواب داده باشند. دشواری در جلب رضایت مراکز درمانی که باعث شد که ابتدای کار با کمی دشواری صورت گیرد. به این معنی که دشواری در جلب توافق مسئولین برای کسب مجوز به منظور اجرای پرسشنامه ها از محدودیتهای خارج از اختیار پژوهش حاضر بود.دشواری در جمع آوری اطلاعات و تکمیل پرسشنامه ها توسط فرزندان همان خانواده؛ با توجه به اینکه فرزندان سالم و بیمار نمیتوانستند با هم برای پاسخگویی به سوالات پرسشنامه به مرکزدرمانی مراجعه کنند لذا جمع آوری اطلاعات با کمی دشواری و صرف زمان بیشتر همراه بود. افراد غیر دیابتی در این پژوهش لازم بود که با توجه به حضور ژن دیابت به اظهار نظر آنها بسنده ننموده و تست تشخیص دیابت نیز انجام می شد .

برای رفع محدودیت اجرایی پیشنهاد میشود چنین پژوهشی در دیگر شهرها به ویژه شهرهایی که دارای شرایط متفاوتی از لحاظ فرهنگی و اجتماعی هستند، صورت پذیرد. به منظور جمع آوری داده های دقیق تر پیشنهاد می شود در پژوهش های آتی در صورت امکان علاوه بر پرسشنامه از مصاحبه و مشاهده نیز برای جمع آوری دادهها استفاده گردد. در پژوهشهای آتی متغیرهای دیگری چون سلامت روان، کارکردهای اجرایی، شادکامی، مکان کنترل، خودپنداره، میزان استفاده از مکانیسم های دفاعی، ویژگی های شخصیتی و دیگر متغیرها در فرزندان مبتلا به دیابت و فرزندان غیر مبتلا به دیابت همان خانواده مورد مقایسه قرار گیرد. با توجه به نتیجه پژوهش حاضر مبنی بر وجود تفاوت بین افسردگی در فرزندان مبتلا به دیابت و افراد غیر مبتلا یک خانواده و بالاتر بودن افسردگی در بین فرزندان مبتلا به دیابت، پیشنهاد میشود پزشکان و کادر درمانی علاوه بر توجه به مشکلات جسمانی بیماران دیابتی به مشکلات روانشناختی و کاهش افسردگی این بیماران نیز توجه داشته باشند و وزارت بهداشت و درمان توجه بیشتری و جدیتر و گسترده تری را به مسئله افسردگی بیماران دیابتی و کاهش افسردگی آنها داشته باشند. با توجه به بالا بودن افسردگی در بیماران دیابتی، پیشنهاد میشود خانواده های بیماران دیابتی برنامه هایی نظیر مسافرت و برنامه های شاد برای اوقات فراغت فرزندان خود طراحی کنند تا به ارتقای سطح سلامت و کاهش افسردگی و کنترل بیماری دیابت فرزندان خود گامی برداشته باشند.

این مقاله از طریق لینک قابل دسترسی است و محققین علاقه مند می توانند آن را به صورت رایگان دریافت نمایند. 

اگر به پژوهش در حوزه استفاده از داده کاوی برای پیش بینی بیماری علاقه مند هستید توصیه می شود حتما مجموعه استثنائی و بی نظیر مجموعه مقالات فارسی شامل بیش از دویست مقاله در مورد پیش بینی و تشخیص بیماری دیابت  و مجموعه های مشابه  را تهیه بفرمایید.

مجموعه مقالات فارسی به صورت یکجا نیز از طریق لینک قابل دسترسی هستند. 

گر در زمینه استفاده از داده کاوی برای پیش بینی بیماری در حال تحقیق یا پیاده سازی پروژه یا پایان نامه هستید برای گرفتن مشاوره یا دادن سفارش انجام با ما تماس بگیرید.  آکادمی داده در تلگرام (https://t.me/dataacademyحضور دارد برای ارتباط از طریق ایمیل آدرس جیمیل: dataacademyir@gmail.com می باشد.


افتخار آکادمی داده، همسفر بودن با شما در راه یادگیری علم داده است.